انحراف بینی یکی از مشکلات شایع ساختاری در میان افراد است که می تواند علاوه بر تأثیر بر ظاهر چهره، موجب گرفتگی بینی، اختلال در تنفس و حتی خروپفهای شبانه شود. این وضعیت معمولاً به دلیل کج شدن تیغه داخلی بینی (سپتوم) ایجاد میشود و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. در بسیاری از موارد، درمان مؤثر این عارضه تنها از طریق عمل بینی یا همان سپتوپلاستی امکانپذیر است تا مسیر تنفسی اصلاح و ظاهر بینی نیز بهبود یابد.
متخصصان گوش و حلق و بینی معتقدند که بیتوجهی به انحراف تیغه بینی ممکن است در بلندمدت باعث خشکی دهان، سینوزیت مزمن یا کاهش کیفیت خواب شود. به همین دلیل، تشخیص بهموقع و انتخاب روش درمان مناسب اهمیت زیادی دارد. در ادامه، به بررسی علائم، دلایل و روشهای درمان انحراف بینی خواهیم پرداخت تا بتوانید آگاهانهترین تصمیم را برای سلامت و زیبایی خود بگیرید.
انحراف بینی چیست ؟
بهترین جراح بینی ارومیه ، انحراف سپتوم یا بینی به صورت کلی به حالتی گفته می شود که تیغه بینی به یک سمت مایل شده و دچار انحراف می شود. ممکن است پزشک پس از معاینه شما بگوید که به انحراف سپتوم بینی دچار هستید . ( سپتوم بینی به تیغه ی نازکی گفته می شود که میان دو حفره بینی قرار دارد. ) در این حالت فرد دچار مشکلاتی نظیر گرفتگی بینی در یک سمت از بینی یا هر دو سمت ، خروپف و عوامل دیگر می شود.
نحوه عمل انحراف بینی
عمل انحراف بینی که با نام سپتوپلاستی (Septoplasty) شناخته میشود، روشی جراحی برای اصلاح تیغهی بینی است؛ بخشی از غضروف و استخوان که دو سوراخ بینی را از هم جدا میکند. در بسیاری از افراد، این تیغه بهصورت مادرزادی یا در اثر ضربه دچار انحراف میشود و باعث مشکلاتی مانند گرفتگی مزمن بینی، خر و پف یا اختلال در تنفس میگردد. در این جراحی، پزشک از طریق داخل بینی وارد میشود، بدون ایجاد برش خارجی، بخشهای کج یا منحرف تیغه را جدا یا بازسازی میکند تا مسیر تنفس در دو طرف بینی یکسان و باز شود.
فرآیند جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میگیرد و بسته به شدت انحراف، حدود ۳۰ تا ۹۰ دقیقه زمان میبرد. پس از اصلاح تیغه، ممکن است برای حفظ موقعیت جدید آن از اسپلینت یا پانسمان داخلی استفاده شود. بیمار معمولاً در همان روز مرخص میشود و دوران نقاهت آن کوتاه است. پس از چند روز تورم و گرفتگی کاهش مییابد و تنفس راحتتر میشود. هدف نهایی سپتوپلاستی، بهبود عملکرد تنفسی است، نه تغییر ظاهری؛ اما در صورت نیاز، میتوان آن را همزمان با جراحی زیبایی بینی (رینوپلاستی) انجام داد تا هر دو جنبهی زیبایی و عملکردی اصلاح شوند.
تشخیص انحراف بینی
تشخیص انحراف بینی معمولاً توسط پزشک متخصص گوش، حلق و بینی انجام میشود و شامل بررسی دقیق علائم بیمار، معاینه فیزیکی و در صورت لزوم، تصویربرداری است. یکی از نشانههای رایج انحراف تیغه بینی، گرفتگی مداوم یک یا هر دو سوراخ بینی است که ممکن است همراه با خشکی دهان، سردردهای سینوسی، یا خر و پف شبانه باشد. در برخی بیماران، ظاهر بینی نیز کمی کج یا نامتقارن دیده میشود، اما در بسیاری از موارد، انحراف فقط در داخل بینی وجود دارد و از بیرون مشخص نیست.
پزشک در معاینه بالینی با استفاده از ابزار مخصوص (اسپکولوم بینی) داخل حفره بینی را بررسی کرده و محل و شدت انحراف را ارزیابی میکند. در موارد پیچیدهتر، ممکن است از آندوسکوپی بینی یا سیتیاسکن برای مشاهده دقیقتر ساختار داخلی استفاده شود. این بررسیها کمک میکند تا نوع انحراف (غضروفی یا استخوانی) مشخص شود و پزشک بتواند تصمیم بگیرد آیا درمان دارویی کافی است یا نیاز به جراحی سپتوپلاستی وجود دارد. تشخیص دقیق، اولین گام در درمان موفق و بازگشت تنفس طبیعی است.
انحراف تیغه بینی چه علائمی دارد ؟
میزان بروز علائم و موارد ناشی از انحراف سپتوم بینی وابسته به میزان انحراف آن دارد. بنابراین در برخی موارد این کج بودن ، بدون بروز هیچگونه علائم بوده و تنها با معاینه و بررسی پزشک تشخیص داده می شود و در برخی موارد دیگر علائم به قدری زیاد است که زندگی و فعالیت های فرد را دچار اختلال می کند. برخی از اصلی ترین علائم انحراف سپتوم بینی عبارت اند از:
- گرفتگی یا انسداد یکی از سوراخ های بینی یا حتی هر دو حفره
- درد صورت که در اثر درد داخلی بینی ایجاد شده و موجب سنگینی صورت می شود
- خروپف و صدای غیر معقول در خواب
- خون دماغ شدن که معمولا در اثر خشک شدن مجرای بینی ایجاد می شود (انسداد و عدم عبور هوا )
- چرخه ای شدن انسداد بینی ؛ به این معناست که مدتی یک حفره دچار گرفتگی و پس از آن حفره دیگر موجب انسداد می شود. این حالت طبیعی نبوده و باید توسط متخصص بررسی شود
- بلند یا با صدا نفس کشیدن هنگام خواب
علاوه بر تمامی موارد ذکر شده انحراف سپتوم در کودکان می تواند موجب بروز برخی علائم دیگر از جمله گرفتگی و کیپ شدن بینی ، عفونت مکرر، احساس خلط پشت گلو ، خونریزی و صدای بلند از بینی هنگام خواب نیز بشود.
از کجا بفهمیم انحراف بینی داریم یا خیر؟
در صورتی که با اختلالات تنفسی مواجه هستید و در پی این مسئله کیفیت زندگی تان مختل شده است ، حتما به متخصصین گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید ؛ تا از لحاظ وجود انحراف دماغ مورد بررسی و ارزیابی های دقیق و تخصصی قرار گیرید.
راه های تشخیص انحراف بینی
تشخیص انحراف دماغ در حوزه اختیارات پزشک متخصص گوش و حلق و بینی می باشد.
عموما انحراف سپتوم با معاینه فیزیکی بینی به راحتی قابل تشخیص است ؛ اما در مواردی که امکان تشخیص از طریق معاینه میسر نباشد ، پزشک با بهره وری از ابزار مخصوصی تحت عنوان آندوسکوپ که به منبع نور مجهز است به معاینه دقیق تر بینی خواهد پرداخت.
لازم به ذکر است که پزشک متخصص بعضا به منظور تشخیص قطعی این عارضه ، برای بیمار سی تی اسکن تجویز می نماید.
سپتوپلاستی یا جراحی انحراف بینی
اصلی ترین روش برای درمان انحراف بینی ، جراحی سپتوپلاستی است که به دست جراح و متخصص بینی انجام می شود. این عمل به گونه ای است که جراح برشی ایجاد و انحراف دماغ را ترمیم می کند . بسیاری از بیماران تصور می کنند که با انجام عمل انحراف دماغ ، ظاهر بینی نیز تغییر کرده و فرم میگیرد. اما باید بدانید که اگر جراح تنها عمل سپتوپلاستی انجام دهد ، فرم بینی شما تغییری نکرده و تنها مشکلات تنفسی و تیغه بینی بهبود می یابد. این عمل معمولا تحت بیهوشی انجام شده وبه 1 الی 2 ساعت زمان نیاز و بعد از به هوش آمدن ، بیمار ترخیص می شود. (نیازی به بستری ندارد) بیماران عزیز برای انجام جراحی بینی در ارومیه و به خصوص درمان انحراف به دکتر ثمره ای مراجعه نمایند.
عمل انحراف بینی موجب تغییر فرم بینی می شود؟
خیر به صورت کلی اگر تنها عمل سپتوپلاستی و ترمیم سپتوم انجام شود ، بیمار تغییری در ظاهر بینی خود احساس نخواهد کرد. اما اگر بیمار بخواهد همزمان با ترمیم سپتوم جراحی زیبایی بینی نیز انجام دهد ، می تواند با مشورت با پزشک خود هم به اصلاح عارضه و هم ظاهر و فرم دهی بینی بپردازد.
اقدامات قبل و بعد از جراحی انحراف دماغ
باید بدانید که جراحی انحراف بینی ، به نسبت رینوپلاستی راحت تر بوده و دوره نقاهت کوتاه تری دارد. برخی از مهمترین نکاتی که برای قبل و بعد از این جراحی توصیه می شود عبارتند از:
- عدم استفاده از الکل یا دارو های خاص قبل از جراحی بینی
- رعایت و پرهیز از فعالیت هایی از جمله دویدن ، پریدن ، شیرجه زدن و غیره
- بالا نگه داشتن سر جهت تشدید تورم یا کبودی بعد از عمل انحراف دماغ
- پرهیز از فین کردن بینی بعد از عمل
- پرهیز از استفاده برخی دارو های خاص
- رعایت دستورالعمل های پزشک
انحراف بینی چه مشکلاتی ایجاد می کند؟
آیا انحراف دماغ میتواند باعث بروز سینوزیتهای مکرر شود؟
جراحی انحراف بینی و امکان کاهش خروپف
چه سنی برای انجام جراحی انحراف بینی مناسب است؟
به طور کلی انحراف دماغ می تواند در پی عواملی اعم از ژنتیک و برخورد ضربه یا ایجاد فشار پدید آید.
در مواردی که انحراف تیغه بینی ، ناشی از ژنتیک بوده و فرد به صورت مادرزادی با آن مواجه باشد ؛ پس از اتمام فرآیند بلوغ و بسته شدن صفحات رشد می توان مبادرت به انجام عمل انحراف تیغه بینی نمود.
اما در صورتی که انحراف سپتوم بینی ، به دنبال برخورد ضربه یا فشار ایجاد شده باشد ؛ قطعا سبب بروز درد شدید شده و نیازمند مداخله اورژانسی می شود لذا فرد می بایست سریعا تحت جراحی انحراف سپتوم بینی قرار گیرد.
آیا جراحی انحراف بینی دردناک است؟
به طور کلی در حین جراحی انحراف تیغه بینی دردی احساس نخواهید کرد ، چرا که این جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام می پذیرد.
اما پس از عمل ، بسته به آستانه تحمل درد و وسعت جراحی ؛ معمولا درد خفیف تا متوسطی را تجربه خواهید کرد که آن هم با مصرف داروهای مسکن قابل کنترل است.
لازم به ذکر است برخی افراد که تحمل درد کمتری دارند ، ممکن است پس از عمل سپتوپلاستی درد بیشتری بر آن ها تحمیل شده و حتی در نواحی اطراف چشم ها و دندان های فک فوقانی خود نیز احساس درد کنند ؛ در صورتی که شما هم جزو این دسته از افراد هستید نگران نباشید چرا که این عوارض ، کاملا طبیعی بوده و معمولا بعد از چند روز به طور کامل مرتفع می شوند.
سخن پایانی
انحراف سپتوم بینی به طور کلی مشکلی نیست که بتوان از آن جلوگیری یا در خانه آن را درمان نمود. انحراف سپتوم بینی در برخی مواقع در اثر موارد ژنتیکی و در برخی موارد دیگر به دلیل وارد شدن ضربه حین ورزش یا زمین خوردن و غیره به وجود می آید. عمل جراحی انحراف سپتوم بینی یک روش کاربردی و موثر به منظور بهبود وضعیت موجود و مشکلات تنفسی است که به دست بهترین جراح بینی ارومیه انجام می شود. این عمل به تنهایی سبب تغییر فرم و ظاهر بینی نشده اما در اگر همراه با جراحی رینوپلاستی انجام شود ، می تواند نتایج زیبایی و درمانی موثری داشته باشد.
